Mái tôn cũ rỉ, mái ngói cũ dột: làm gì trước khi lắp?

Mái là nền, nền yếu thì đồ đặt lên cũng khó bền

Dàn pin được bắt xuống mái qua chân đế, vít và các miếng đệm chống nước. Nếu tôn đã rỉ mỏng, vít cũ lỏng, xà gồ bên dưới đã mục hoặc ngói đã xô lệch, thì phần bắt chân đế sẽ khó chắc và dễ trở thành điểm thấm nước mới.

Mái cũ không có nghĩa là không lắp được. Nhiều mái đã dùng vài chục năm vẫn lắp tốt nếu khung còn chắc. Điều cần xem là mái cũ ở mức nào và còn dùng được thêm bao lâu, so với thời gian anh chị dự định dùng hệ điện.

Cách cũ: cứ lắp lên rồi tính sau, hoặc thay hết mái cho yên tâm

Cách thứ nhất là lắp lên cho xong, vài năm sau mái dột nặng mới tính. Lúc đó muốn sửa mái phải tháo dàn pin ra, tốn công tháo lắp lần hai, có thể phải dừng hệ một thời gian và đôi khi phát sinh hỏng hóc khi tháo.

Cách thứ hai ngược lại, thay luôn toàn bộ mái dù mái mới chỉ cũ về màu, chưa hề thấm. Khoản tiền này có thể chưa cần thiết. Cả hai cách đều là đoán, trong khi mái có thể được phân loại khá rõ trước khi quyết.

Cách làm đúng: phân loại mái thành ba mức

Mức một, mái cũ về ngoại quan: màu phai, bám rêu, nhưng không có vết thấm, vít còn chắc. Mức này thường lắp được ngay, kèm vệ sinh và xử lý các điểm yếu nhỏ ở các vị trí bắt vít. Mức hai, dột cục bộ ở một vài điểm: nên xử lý chống dột các điểm đó trong cùng đợt thi công, vì khi đã có người lên mái thì xử lý luôn sẽ gọn hơn làm riêng. Mức ba, xuống cấp diện rộng: tôn rỉ thủng nhiều chỗ, ngói vỡ, xà gồ mục hay võng. Mức này nên sửa hoặc thay mái trước rồi mới lắp.

Ví dụ minh hoạ, không phải số thật: cứ cho là mái hiện chỉ còn dùng ổn thêm khoảng ba bốn năm nữa, trong khi hệ điện mặt trời dự định dùng khoảng hai chục năm. Khi đó làm mái trước là hợp lý, vì cái đáng lo không phải tiền sửa mái mà là tiền tháo lắp dàn pin hai lần sau này. Ngược lại, cứ cho là mái chỉ thấm ở hai điểm nhỏ và khung còn tốt, thì xử lý hai điểm đó trong lúc lắp thường là đủ.

Việc đánh giá khung đỡ, độ chịu lực và vị trí bắt chân đế cần người có chuyên môn xem tại chỗ, không nên đoán qua ảnh.

Tự nhìn được gì từ dưới đất, không cần leo mái

Anh chị có thể nhìn từ bên trong nhà: trần có vệt ố vàng hoặc vết loang không, có chỗ nào nước từng rỏ xuống, có chỗ nào lúc tắt đèn ban ngày vẫn thấy ánh sáng lọt qua mái. Từ ngoài sân hoặc cửa sổ tầng trên, nhìn xem ngói có xô lệch, vỡ hay trượt không, tôn có chỗ phồng rộp, đổi màu nâu đỏ hay có mép bị cong không.

Ghi lại thời điểm mái dột gần nhất, dột khi mưa nhỏ hay mưa lớn, mưa kèm gió hay không, vì thông tin này giúp thợ đoán nguyên nhân nhanh hơn. Anh chị đừng leo lên mái cũ để tự kiểm tra, vì mái đã yếu có thể không chịu nổi sức nặng của một người.

Làm ngay 10 phút

Chụp bốn mặt mái từ dưới đất và từ cửa sổ tầng trên. Chụp các vệt ố trên trần, ghi vị trí. Ghi tuổi mái, năm lợp lại lần gần nhất nếu có, và loại mái là tôn, ngói hay mái bê tông.

Hỏi lại người nhà hoặc người từng sửa mái xem có chỗ nào đã vá nhiều lần không. Gom tất cả vào một tin nhắn để gửi kỹ thuật. Mọi việc chỉ làm từ dưới đất, không lên mái.

Vướng thì hỏi

Anh chị gửi ảnh mái và ảnh vết ố trần cho đội kỹ thuật, để được cho biết mái đang ở mức nào trong ba mức trên, việc nào nên làm trước, việc nào làm cùng đợt lắp, kể cả khi anh chị chưa quyết định lắp.

Nếu cần xem tại chỗ, bấm nút gọi hoặc nhắn Zalo ngay dưới bài để hẹn lịch khảo sát mái. Cách này giúp anh chị có đủ thông tin để tính tổng chi phí cả sửa mái lẫn lắp hệ, thay vì bị bất ngờ về sau.