“Mái nhà tôi ngay trên gian thờ, ông cụ bảo đặt cả dãy tấm kính đè lên là không hay, lại còn phản chiếu sang nhà bên thì sinh chuyện. Có cách nào vừa lắp được vừa yên lòng cả nhà không?” — câu này bên em nghe không ít, nhất là ở những nhà có người lớn tuổi giữ nếp thờ cúng. Tin hay không là quyền của mỗi nhà. Bài này không bàn đúng sai về phong thủy, mà chỉ ra những băn khoăn hay gặp, điều nào sắp xếp được mà hệ không kém đi, và điều nào là giới hạn kỹ thuật cần chấp nhận.
Qua các buổi khảo sát, có mấy nỗi lo lặp đi lặp lại. Một là tấm pin nằm trên gian thờ hoặc trên tầng tum có phòng thờ, người già ngại “đè” lên chỗ linh thiêng. Hai là ánh phản chiếu: mặt tấm pin là kính, sợ hắt sáng sang nhà hàng xóm, giống chuyện treo gương chiếu thẳng nhà người khác. Ba là khoan đục mái vào ngày không hợp tuổi chủ nhà. Bốn là dây điện, biến tần chạy qua hoặc đặt sát bàn thờ.
Ngoài ra còn những điều nhỏ hơn như màu khung, số tấm chẵn hay lẻ, hay việc dựng giàn trên mái nhà thờ họ. Mỗi nhà một nếp, nhưng hầu hết những điều này đều có thể sắp xếp ngay trong khâu thiết kế, chỉ cần anh chị nói ra từ đầu thay vì để đến lúc thợ đã mang khung lên mái.
Cách xử lý phổ biến nhất lại là hai thái cực. Có nhà vì một lời can của ông bà mà gác hẳn ý định, trong khi mái hướng tốt, hóa đơn điện cao, bỏ đi thì tiếc. Có nhà thì con cháu cứ lắp, không bàn với người lớn, đến khi xong xuôi mới biết ông cụ không vui, mỗi lần trong nhà có chuyện gì lại quy cho dàn pin.
Cả hai cách đều để lại hậu quả khó gỡ hơn chuyện kỹ thuật. Một hệ điện mặt trời dùng hai mươi, hai lăm năm; nếu cả nhà không thoải mái với nó thì mỗi lần cần bảo trì hay mở rộng lại thành chuyện căng thẳng. Trong khi phần lớn điều người lớn lo có thể né được bằng cách bố trí khác đi một chút.
Về vị trí, hệ không nhất thiết phải phủ kín mái. Nếu phòng thờ nằm ngay dưới một phần mái, người thiết kế có thể chừa trống khoảng mái phía trên gian thờ và dồn tấm sang các phần còn lại, hoặc chuyển bớt sang mái phụ, mái bếp, mái che sân. Điều cần nói rõ là chỗ nào đặt tấm cũng phải đủ nắng; chuyển tấm sang chỗ bị che thì mất sản lượng thật chứ không chỉ là con số trên giấy.
Về ánh phản chiếu, mặt tấm pin được làm để giữ ánh sáng lại chứ không phải để hắt đi, nên độ chói kém xa gương hay kính cửa. Dù vậy, với mái dốc quay về phía một nhà bên cao hơn, có thể chỉnh góc nghiêng, hướng đặt hoặc chọn loại tấm có lớp chống lóa để giảm ánh hắt vào giờ chiều. Sang nói trước một câu với hàng xóm cũng là cách giữ hòa khí rẻ nhất.
Về ngày giờ, việc khảo sát, đo đạc không cần đục mái nên làm lúc nào cũng được. Ngày khoan bắt khung đầu tiên, anh chị hoàn toàn có thể chọn theo ý gia đình rồi báo trước để đơn vị lắp xếp lịch đội thợ. Biến tần và tủ điện thì đặt nơi thoáng, khô, dễ tới gần, không cần và cũng không nên đặt sát bàn thờ vì hương khói, nhiệt và bụi đều không tốt cho máy.
Cứ cho là nhà anh chị có mái hướng Nam đủ chỗ cho 20 tấm pin, trong đó khoảng 4 tấm rơi đúng vào phần mái phía trên gian thờ. Nếu chừa trống phần này, hệ còn 16 tấm, tức là giảm khoảng một phần năm công suất và sản lượng so với phương án phủ kín.
Giả sử phương án 20 tấm giúp giảm khoảng 1,5 triệu đồng tiền điện mỗi tháng, thì phương án 16 tấm cứ cho là giảm được khoảng 1,2 triệu. Đổi lại, tiền đầu tư ban đầu cũng thấp hơn vì bớt tấm, bớt khung, nên thời gian hoàn vốn gần như không đổi. Nếu có mái phụ đủ nắng để đặt nốt 4 tấm kia thì gần như không mất gì, chỉ tốn thêm ít dây và công.
Số thật của mỗi nhà khác nhau, nhưng cách tính thì giống nhau: đem phần sản lượng mất đi đặt cạnh sự yên tâm của cả nhà. Nhiều gia đình thấy đó là cái giá rất nhẹ để ông bà vui lòng.
Ngồi lại với người lớn trong nhà, hỏi thẳng: điều gì làm ông bà, bố mẹ ngại nhất? Ghi ra từng điều, ví dụ “không đặt trên gian thờ”, “không khoan mái trong tháng này”, “dây không đi qua phòng thờ”. Đây sẽ là danh sách yêu cầu để đưa cho người đến khảo sát.
Đứng dưới sân nhìn lên mái, xác định phần nào nằm trên gian thờ, phần nào còn trống và có nắng suốt buổi trưa. Nhìn thêm các mái phụ, mái bếp, mái che sân. Chụp vài tấm ảnh từ dưới đất, không cần leo lên mái. Nếu có nhà bên cao hơn, để ý xem cửa sổ nhà họ có quay về phía mái nhà mình không.
Khi danh sách yêu cầu của gia đình làm mất quá nhiều chỗ đặt tấm, hãy nhờ đơn vị lắp tính hai, ba phương án kèm sản lượng ước tính từng phương án để cả nhà cùng xem rồi quyết. Một đơn vị làm việc tử tế sẽ tôn trọng những yêu cầu này và nói rõ cái giá kỹ thuật của mỗi lựa chọn, không gạt đi mà cũng không hứa suông.
Anh chị có thể gửi ảnh mái nhà và danh sách điều cần tránh qua Zalo cho Anh Tú Solar. Bên em sẽ phác cách bố trí hợp với nếp nhà, và báo trước lịch thi công để gia đình chủ động chọn ngày khoan mái.
Gửi hóa đơn tiền điện — anh Tú khảo sát & báo giá miễn phí, tính hoàn vốn theo số thật của nhà bạn.
Hoặc xem trước dịch vụ phù hợp với nhà mình →
💳 Chưa muốn bỏ một lần? Trả góp tới 100 triệu — xem mỗi tháng góp bao nhiêu