“Từ ngày lắp dàn pin, cứ mưa to là nước ở mép mái đổ ào xuống một chỗ, tràn qua máng xối, hắt tung toé vào tường và cửa sổ tầng dưới. Trước đây mái vẫn thế mà có bị đâu. Có phải tại dàn pin không, sửa thế nào?” — nhiều chủ nhà tưởng đây là dột, nhưng thực ra mái vẫn kín, chỉ là đường đi của nước mưa đã thay đổi. Chuyện không nguy hiểm ngay, nhưng để lâu thì tường ẩm mốc, chân tường bong sơn, và đáng lo nhất là nước hắt vào chỗ đặt biến tần, tủ điện. Bài này giải thích vì sao dòng nước đổi đường và cách sửa đúng chỗ.
Trên mái tôn trần, nước mưa chảy theo từng sóng tôn, rải tương đối đều dọc mép mái rồi rơi vào máng. Khi phủ lên một dàn tấm pin, nước rơi trên mặt kính phẳng, nhẵn, chạy nhanh hơn và dồn về mép dưới của dàn, đổ xuống tôn thành một dải tập trung. Khe hở giữa các tấm cũng tạo thành những đường dẫn nước nhỏ, hướng dòng chảy về vài điểm nhất định.
Kết quả là đoạn máng ngay dưới dàn pin phải hứng lượng nước lớn hơn nhiều so với trước, trong khi các đoạn khác lại khô hơn. Thêm vài yếu tố làm tình hình tệ hơn: dàn lắp nhô sát mép mái khiến nước phóng qua luôn máng; lá cây, mẩu dây rút, vỏ bọc dây rơi vào máng lúc thi công; dây cáp đi dọc lòng máng cản dòng chảy; máng cũ vốn đã nhỏ hoặc dốc chưa đều.
Cách thứ nhất là nghĩ mái bị dột, mua keo về bơm dọc mép tôn hay quanh chân giàn. Mái không dột nên keo chẳng giải quyết gì, lại có thể bít đường thoát nước tự nhiên. Cách thứ hai là tự bắc thang lên nối máng, đục thêm lỗ thoát, trong khi mái sát dàn pin vừa trơn vừa có dây điện một chiều chạy qua.
Cách thứ ba là mặc kệ, coi như chuyện mùa mưa. Tường chịu nước hắt liên tục sẽ thấm, ố, bong sơn; nước dội mạnh xuống sân làm xói chân tường. Nguy nhất là khi biến tần, tủ điện hoặc ổ cắm ngoài trời lại nằm ngay dưới chỗ nước tràn: thiết bị có khả năng chống nước ở mức nhất định, nhưng không được thiết kế để hứng một dòng thác mỗi cơn mưa.
Nguyên tắc là dẫn nước đi đúng chỗ chứ không cố chặn nó. Thợ sẽ xem đoạn máng dưới dàn có đủ lòng, đủ dốc không; nếu không, có thể thay đoạn máng to hơn hoặc thêm một ống thoát đứng ngay gần điểm nước dồn. Ở chỗ nước phóng qua máng, có thể lắp thêm tấm diềm hắt nước để hướng dòng rơi vào lòng máng.
Song song, thợ dọn sạch rác thi công trong máng, dời dây cáp ra khỏi lòng máng và cố định lại bằng kẹp phù hợp. Nếu dàn nhô quá sát mép mái, có thể cân nhắc điều chỉnh khoảng lùi trong lần bảo trì. Cuối cùng, kiểm tra xem biến tần, tủ điện có nằm trong vùng nước hắt không; nếu có, thêm mái che hoặc dời vị trí là việc nên làm sớm.
Cứ cho là phần dàn pin phủ 30 mét vuông mái, và một trận mưa to đổ xuống khoảng 50 li mỗi giờ. Lượng nước rơi riêng trên dàn là 30 nhân 0,05, tức 1,5 khối nước mỗi giờ, khoảng 1.500 lít, trung bình 25 lít mỗi phút.
Trước khi lắp, lượng nước này rải trên cả chiều dài máng, cứ cho là 10 mét. Sau khi lắp, phần lớn dồn vào đoạn 3 đến 4 mét ngay dưới mép dàn. Lưu lượng trên mỗi mét máng ở đoạn đó tăng lên gần gấp ba. Một cái máng vốn đủ dùng hoàn toàn có thể tràn, dù mái không hề hỏng. Con số này cũng cho thấy giải pháp đúng thường chỉ là thêm một ống thoát hay nới lòng máng ở đúng đoạn đó, không cần làm lại cả mái.
Lần mưa to tới, đứng dưới hiên hoặc trong nhà nhìn ra, quay một đoạn video ngắn chỗ nước tràn, để thấy nước phóng qua máng hay tràn từ lòng máng. Đánh dấu vị trí trên ảnh chụp toàn cảnh mặt nhà. Không leo lên mái, không đứng dưới dòng nước sát thiết bị điện.
Sau mưa, đi một vòng xem chân tường, bậu cửa sổ, trần hiên có vệt ẩm không. Nhìn chỗ đặt biến tần, tủ điện: nếu thấy bị hắt nước, đừng chạm vào, chụp ảnh và báo thợ. Những đoạn ống thoát chạm tới được từ mặt đất, như miệng ống ở chân tường, có thể moi lá rác bằng tay đeo găng. Phần máng trên cao thì để thợ.
Gọi đơn vị lắp hoặc thợ mái khi nước tràn lặp lại ở mọi trận mưa to, khi nước hắt vào chỗ đặt biến tần, tủ điện, ổ cắm, khi tường đã bắt đầu ố hoặc trần có dấu hiệu thấm, hoặc khi thấy dây cáp nằm trong lòng máng. Gửi kèm video và ảnh đã chụp để thợ chuẩn bị đúng vật tư.
Nếu hệ mới lắp chưa lâu, anh chị nên báo cho đơn vị lắp trước, vì việc dọn rác thi công và bố trí dây gọn gàng thuộc về chất lượng thi công. Còn nếu máng vốn đã cũ, nhỏ, đây là dịp tốt để làm lại đoạn máng cho vừa với lượng nước mới, một lần cho nhiều năm.
Gửi hóa đơn tiền điện — anh Tú khảo sát & báo giá miễn phí, tính hoàn vốn theo số thật của nhà bạn.
Hoặc xem trước dịch vụ phù hợp với nhà mình →
💳 Chưa muốn bỏ một lần? Trả góp tới 100 triệu — xem mỗi tháng góp bao nhiêu