“Từ hồi lắp điện mặt trời, cứ trưa nắng là cái aptomat lại nhảy cạch một cái, cả nhà mất điện” — nghe thì tưởng chuyện nhỏ, nhưng aptomat nhảy chính là thiết bị đang báo cho anh chị biết có điều bất thường. Có khi chỉ là aptomat chọn chưa hợp, có khi là dòng rò hay dây bị nóng. Bài này giúp anh chị phân biệt từng trường hợp và biết việc nào tự làm được, việc nào phải để thợ.
Trong nhà có lắp điện mặt trời thường có nhiều thiết bị đóng cắt: aptomat tổng của nhà, aptomat phía điện lưới cấp cho inverter, aptomat chống giật hoặc chống dòng rò, và phía dây tấm pin có thể có thêm cầu dao một chiều. Mỗi cái nhảy lại mang một ý nghĩa khác nhau.
Aptomat thường nhảy khi dòng điện vượt mức cho phép hoặc tiếp xúc bị nóng. Aptomat chống giật nhảy khi phát hiện điện rò ra ngoài, ví dụ qua vỏ thiết bị hoặc xuống đất. Vì vậy câu hỏi đầu tiên thợ luôn hỏi là cái nào nhảy, lúc mấy giờ, trời nắng hay mưa.
Cách hay gặp nhất là thấy nhảy nhiều thì thay aptomat có dòng định mức lớn hơn cho “đỡ nhảy”. Aptomat hết nhảy thật, nhưng dây dẫn phía sau không lớn lên theo, nên khi có quá tải dây sẽ nóng lên trước khi aptomat kịp cắt, đó là con đường dẫn tới chập cháy.
Cách thứ hai còn nguy hiểm hơn là tháo bỏ hoặc nối tắt aptomat chống giật vì “nó nhạy quá”. Làm vậy là bỏ đi lớp bảo vệ người trong nhà khỏi bị điện giật. Cách thứ ba là cứ nhảy là bật lại, ngày bật mấy lần, trong khi nguyên nhân vẫn còn nguyên.
Aptomat nhảy luôn có quy luật. Nhảy vào giữa trưa khi nắng mạnh nhất thường liên quan tới dòng điện lớn nhất trong ngày: aptomat chọn sát mức, đầu cốt bắt dây lỏng làm nóng, hoặc tủ điện đặt chỗ nắng rọi quá nóng. Nhảy vào sáng sớm, sau mưa hay khi trời nồm thường liên quan tới dòng rò do ẩm, nước ngấm vào đầu nối hoặc dây bị trầy vỏ.
Ví dụ minh hoạ, cứ cho là nhà anh chị ghi được trong một tuần có bốn lần nhảy, cả bốn lần đều là aptomat chống giật và đều rơi vào buổi sáng sau đêm có sương. Quy luật này chỉ thẳng về hướng rò điện do ẩm, thợ sẽ đo cách điện từng chuỗi dây để tìm đúng đoạn bị rò, thay vì thay bừa thiết bị.
Còn nếu, cứ cho là aptomat thường nhảy vào quãng trưa những ngày nắng gắt và vỏ aptomat sờ bên ngoài thấy ấm hơn hẳn các cái khác, khả năng cao là tiếp xúc bị nóng hoặc chọn thiết bị chưa phù hợp. Thợ sẽ cắt điện, siết lại, kiểm tra dây và chọn lại aptomat đúng với dây dẫn chứ không chỉ tăng cỡ aptomat.
Aptomat vừa bật lên đã nhảy ngay, có tiếng nổ lách tách, có mùi khét, thấy vết cháy đen quanh aptomat hoặc vỏ nhựa bị biến dạng là dấu hiệu chạm chập hoặc quá nhiệt nghiêm trọng. Lúc này để aptomat ở vị trí tắt, không bật lại, và gọi thợ.
Nếu có ai trong nhà từng bị tê tay khi chạm vào khung dàn pin, vỏ inverter hay vỏ tủ điện, hãy coi đó là tình huống khẩn cấp: không chạm tiếp, nhắc mọi người tránh xa khu vực đó và báo thợ kiểm tra tiếp địa ngay.
Đứng trước tủ điện, nhìn từ bên ngoài và chụp ảnh để biết đúng aptomat nào đang ở vị trí nhảy, không tháo nắp che, không chạm vào dây. Ghi lại giờ nhảy, thời tiết lúc đó và nhà đang bật những thiết bị lớn nào.
Dùng mu bàn tay khô chạm nhẹ lên mặt ngoài vỏ nhựa của aptomat để cảm nhận có nóng bất thường không, nếu vỏ đã biến màu hay có mùi khét thì không chạm. Chụp màn hình inverter và mã lỗi nếu có. Nếu muốn thử, anh chị chỉ bật lại aptomat một lần; nhảy tiếp thì để nguyên và gọi thợ.
Gửi cho đội kỹ thuật ảnh tủ điện, aptomat bị nhảy, màn hình inverter cùng bảng ghi giờ nhảy và thời tiết. Nhìn quy luật, thợ thường đoán được nhóm nguyên nhân và chuẩn bị đúng dụng cụ đo trước khi đến.
Việc đo dòng rò, siết đầu cốt, thay aptomat hay kiểm tra tiếp địa cần cắt điện và làm theo quy trình an toàn. Anh chị bấm nút gọi hoặc nhắn Zalo ngay dưới bài để đội kỹ thuật hẹn lịch khảo sát.
Gửi hóa đơn tiền điện — anh Tú khảo sát & báo giá miễn phí, tính hoàn vốn theo số thật của nhà bạn.
Hoặc xem trước dịch vụ phù hợp với nhà mình →
💳 Chưa muốn bỏ một lần? Trả góp tới 100 triệu — xem mỗi tháng góp bao nhiêu