“Trại gà ở tít trong đồi, tối chỉ có ông trông, lắp mấy chục tấm pin ngoài đó liệu có bị tháo mất không?” — người nuôi trồng xa nhà, người có nhà ở quê mà cả tuần chỉ về một lần, đều lo chuyện này trước khi lắp. Lo là đúng, vì thiết bị điện mặt trời có giá trị và nằm ngoài trời. Nhưng giải pháp không phải là bỏ ý định lắp, mà là lắp sao cho kẻ gian thấy mất nhiều thời gian, dễ bị phát hiện và bán lại khó.
Tấm pin trên mái nhà ở cao, tháo mất công nên ít bị nhắm hơn. Chỗ dễ bị tháo là giàn đặt thấp ở trang trại, trên mặt đất, trên bờ ao hoặc mái chuồng thấp, nơi đứng dưới đất là với tới. Thứ hai là biến tần treo ngoài tường, chỉ cần vài con ốc là gỡ ra được. Thứ ba là dây cáp, nhất là đoạn cáp điện xoay chiều lõi đồng chạy dài từ giàn về nhà.
Pin lưu trữ đặt trong kho không khoá cũng là mục tiêu, vì gọn và bán được. Điểm chung của những chỗ bị mất là: vắng người vào ban đêm, không có ánh sáng, không có gì báo động và chủ chỉ biết khi ra thăm vài ngày sau.
Nhiều nhà nghĩ có chó, có hàng rào dây thép là đủ. Rào ngăn được trâu bò chứ không ngăn được người có chủ đích. Có nhà giấu biến tần vào góc khuất cho “không ai thấy”, nhưng chính góc khuất lại giúp kẻ gian làm việc thoải mái hơn. Lại có nhà lắp xong không ghi lại mã số thiết bị, đến khi mất thì không có gì để trình báo hay nhận diện.
Nguy hiểm hơn là chuyện sau khi mất. Kẻ gian cắt dây vội vàng, để lại đầu dây phía tấm pin vẫn có điện khi trời sáng. Chủ nhà ra thấy dây đứt, tự tay nối lại hoặc kéo dây đi là rất dễ bị giật hoặc gây chập cháy.
Với giàn đặt thấp, nên dùng ốc chống tháo: loại đầu ốc cần dụng cụ riêng mới vặn ra được. Chi phí thêm không đáng bao nhiêu so với giá trị một tấm pin. Nếu mặt bằng cho phép, nâng giàn cao hơn tầm với, kết hợp dùng làm mái che cho sân phơi hay lối đi, vừa có ích vừa khó với tới.
Biến tần nên đặt trong nhà, trong kho có khoá hoặc trong tủ kim loại có khoá và đủ thông gió. Dây cáp đi trong ống, chôn hoặc chạy sát tường, hạn chế đoạn dây phơi lộ dài ngoài bãi. Pin lưu trữ luôn đặt trong phòng khoá, vừa chống trộm vừa đúng yêu cầu an toàn cháy nổ.
Thêm một lớp là đèn cảm biến chuyển động và camera hướng vào khu giàn pin. Đèn năng lượng mặt trời loại cảm biến lắp riêng, không cần kéo dây, bật sáng khi có người lại gần là đã đủ làm kẻ gian chùn tay. Camera có báo động về điện thoại giúp anh chị biết ngay chứ không phải đợi đến lần ra thăm.
Hệ có giám sát từ xa cho anh chị một tín hiệu rất rõ: đang giữa ngày nắng mà sản lượng một chuỗi tụt hẳn xuống, hoặc cả hệ về không, hoặc biến tần mất kết nối đột ngột. Không phải lần nào cũng là trộm, có thể chỉ là mất mạng hay nhảy aptomat, nhưng đó là lý do để gọi người nhà ra xem ngay.
Anh chị nên bật thông báo đẩy của app, đừng để chế độ im lặng. Một số app cho đặt ngưỡng báo khi sản lượng thấp bất thường; nhờ đơn vị lắp cài giúp lúc bàn giao.
Nên thêm số điện thoại của một người nhà hoặc người trông trại vào tài khoản app, để khi có báo động thì người ở gần nhất nhận được ngay. Tài khoản đăng nhập thì đổi mật khẩu riêng, đừng để mật khẩu mặc định; người lạ vào được app sẽ biết giờ nào hệ đang tắt và khu nào vắng người.
Cứ cho là trang trại có hệ khoảng 20 kWp, đặt trên giàn thấp, gồm khoảng 36 tấm pin và một biến tần. Giả sử mỗi tấm trị giá cứ cho là 2,5 triệu đồng, biến tần cứ cho là 25 triệu. Mất 6 tấm là khoảng 15 triệu, chưa kể cả chuỗi còn lại bị thiếu tấm nên chạy lệch hoặc không chạy, mất thêm tiền điện những ngày chờ thay.
So với con số đó, một bộ ốc chống tháo cho cả giàn, vài đèn cảm biến và một tủ khoá cho biến tần thường chỉ bằng một phần nhỏ. Camera thì tuỳ nhà đã có sẵn hay chưa. Nguyên tắc là chi cho chống trộm tương xứng với rủi ro: giàn trên mái cao ở nhà có người ở thì gần như không cần gì thêm, giàn thấp ở trại vắng thì nên làm đủ các lớp.
Lúc bàn giao, xin đơn vị lắp danh sách mã số của từng tấm pin, biến tần và pin lưu trữ, kèm ảnh chụp tem. Cất cùng hợp đồng và phiếu bảo hành. Khi có mất mát, danh sách này giúp trình báo có căn cứ và giúp nhận diện nếu thiết bị bị rao bán lại.
Nếu hệ có giá trị lớn và đặt ở nơi vắng, anh chị nên hỏi thêm về bảo hiểm tài sản có điều khoản trộm cắp, đọc kỹ phần điều kiện, ví dụ yêu cầu phải có khoá, có rào hay có người trông.
Đứng dưới đất nhìn giàn pin và biến tần của nhà mình, tự hỏi: một người lạ đứng dưới đất có với tới ốc không, biến tần có khoá không, ban đêm khu này có ánh sáng không. Ghi ba câu trả lời ra giấy.
Mở app giám sát, kiểm tra thông báo đẩy đã bật chưa. Tìm trong hồ sơ bàn giao xem có danh sách mã số thiết bị chưa; nếu chưa, ghi chú để xin lại. Tuyệt đối không tự chạm vào dây bị đứt hay đầu nối trên giàn, kể cả khi nghi đã bị cắt trộm.
Anh chị chụp vài ảnh khu giàn pin, vị trí biến tần và lối vào trại, gửi Zalo cho Anh Tú Solar. Bên em sẽ góp ý những điểm dễ bị tháo nhất và cách gia cố hợp túi tiền. Nếu hệ đã bị mất thiết bị, đừng tự nối dây, cứ báo để thợ đến ngắt an toàn trước rồi mới tính chuyện thay.
Gửi hóa đơn tiền điện — anh Tú khảo sát & báo giá miễn phí, tính hoàn vốn theo số thật của nhà bạn.
Hoặc xem trước dịch vụ phù hợp với nhà mình →
💳 Chưa muốn bỏ một lần? Trả góp tới 100 triệu — xem mỗi tháng góp bao nhiêu